آتش بعدی

تحریم‌ها فقط فقر نیاورده‌اند بلکه یک اقتصاد سیاسی مشخص ساخته‌اند که در آن دلالیِ رانتی، انحصار واردات، قراردادهای «خودی‌ها» موتور واقعی سود می‌شود. همین‌جاست که تحلیل باید از «تحریم» عبور کند و به «دولت» برسد و درست همین‌جاست که گفت‌وگوی تیپیک ضداستعماری تبدیل به محصول تبلیغاتیِ رژیم سرکوب می شود.

این نامه، چپِ ضد‌امپریالیستی را به محاکمه می‌کشد؛ چپی که دشمنی با غرب را بر همبستگی با مردم تحت ستم ترجیح داده است. سیرانتوس فوتوپولوس نشان می‌دهد چگونه اردوگاهی‌گری، عاملیت زنان، کارگران و معترضان ایرانی را پاک می‌کند و خشونت دولتی را توجیه‌پذیر می‌سازد. این متن، سکوت و طفره‌روی نظری در برابر سرکوب جمهوری اسلامی را انتخابی سیاسی می‌داند. این متن دعوتی است صریح به بازگشت به سیاستی که معیارش نه ژئوپلیتیک، بلکه ایستادن بی‌قیدوشرط کنار ستمدیدگان است.

پیروزی یک جنبش رهایی‌بخش، بیش از هر چیز، به همبستگی نیروهای اجتماعی واقعی گره خورده است: کارگران، زنان، جنبش‌های ضد‌فاشیستی و اتحادیه‌های مردمی. این همبستگی نه از مسیر دولت‌ها، بلکه از مسیر سازمان‌ها و پیوندهای پایدار شکل می‌گیرد. سیاوش شهابی در این مقاله نشان می‌دهد چرا سیاست آگاهانه‌ی تشکل‌زدایی و اتمیزه‌سازی در جمهوری اسلامی چنین پیوندهایی را مختل کرده و چرا بدون بازسازی امکان سازمان‌یابی، اعتراض‌ها دائماً در مدار انفجار و فرسایش می‌چرخند.

سیاوش شهابی ـ پرونده‌ی احسان در افکار عمومی، بیش از آنکه «پرونده‌ی یک دانشجو» باشد، به نمادی از سرکوب دانشگاه، ستم ملی و سرکوب هرگونه مخالفتِ سازمان‌نیافته تبدیل شده است: کسی که نه رهبری حزب سیاسی یا گروه مسلح را بر عهده دارد، نه متهم به قتل است، نه حتی قربانی مشخصی در پرونده‌اش وجود دارد؛ اما دستگاه امنیتی ـ قضایی او را برای نمایش «قدرت» انتخاب کرده است.

نقطهٔ قوت اصلی کار دباشی، یعنی بازنویسی تبار خشونت استعمارگرانه و پیوندزدن آن با زمانِ حال باید حفظ و حتی برجسته شود. اما همین نقطه قوت وقتی به جوهر «غرب» و «غریزه تمدنی» گره بخورد، به بن‌بست می‌رسد.

سیاوش شهابی ـ بودجه ۱۴۰۵ فقط سند دخل‌وخرج دولت نیست؛ نقشه‌ای است برای اینکه چه کسی باید هزینه بحران را بپردازد و کدام نهادها باید تقویت شوند تا این توزیع نابرابرِ درد ادامه‌پذیر شود. از مالیات‌های مصرفی و دستمزدهای عقب‌مانده تا تقویت بلوک‌های امنیتی و تبلیغاتی، بودجه بیش از آنکه برنامه رفاه باشد، برنامه حفظ نظم موجود است. در این معماری، ابهام ابزار قدرت است و تورم، مالیاتی پنهان که از زندگی روزمره مردم گرفته می‌شود.

سیاوش شهابی ـ موضع‌گیری سیستانی قطعا سکولاریسم نیست، ولی می‌تواند شکافِ مفیدی در دیوار «دین دولتی» ایجاد کند، به شرطی که ما آن را به پروژه‌ی سیاسی خلع ید تبدیل کنیم، نه به افسانه‌ی مرجع نجات‌بخش. پس از این شکاف استفاده کنیم، اما مسیر را گم نکنیم: قطع دست دین از دولت و قانون، شفاف‌سازی و محدودسازی قدرت اقتصادی نهاد دین، تبدیل دین به امر خصوصی داوطلبانه، و تضمین آزادی نقد.

اگر امروز بخواهیم با زن‌کشی بجنگیم، باید دو کار را هم‌زمان کنیم: ساختار را افشا کنیم و احساس را ثبت. مبارزه حقوقی و سیاسی بدون بایگانی احساسات، به آمار فرو می‌غلتد؛ و بایگانی احساسات بدون ساختار، به اشک بی‌اثر. ترکیب این دو، همان چیزی‌ست که روایت رابعه را از افسانه به سیاست می‌آورد.

مفهوم «استعمار داخلی» را برای توصیف وضعیتی به کار می‌بریم که در آن دولت مرکزی مناطقی از کشور را به‌لحاظ قومی، جغرافیایی، یا طبقاتی به‌مثابه مستعمره‌ای درون مرزها اداره می‌کند: استخراج منابع، کنترل امنیتی شدید، سرمایه‌گذاری محدود در خدمات عمومی، و استفاده از زیرساخت برای انتقال منابع به دیگر مناطق.

پرستاران و کادر درمان ایران در وضعیتی فرساینده میان بدهی‌های بیمه‌ای، کسورات بی‌ضابطه و شیفت‌های بی‌پایان گرفتارند. از کرمانشاه تا یاسوج و اهواز، موج اعتراض‌ها علیه تأخیر مزدی و تبعیض در پرداخت‌ها بالا گرفته، در حالی‌که وزارت بهداشت از «تسویه بدهی‌ها» سخن می‌گوید. سیاوش شهابی در این گزارش، تصویری از نظام درمانی می‌دهد که در آن «تعرفه روی کاغذ» و «شیفت سه‌گانه» واقعیت هر روزه است.